Edna Pomashka Obich

Gölyaka / Bandırma / Balıkesir

2011-10-31T16:43:00.001+01:00

Gölyaka / Bandırma / Balıkesir

Gölyaka, Balıkesir ilinin Bandırma ilçesine bağlı bir Pomak köyüdür.
Gölyaka köyü mübadele Pomakları tarafından kurulmuştur. Köyün eski adı Simavla dır. Eski bir Bulgar köyüdür.Köyde yaşayan Bulgarlar 1922′de Bulgaristan’a göç etmişler. Köye yerleşen Pomaklar ise 1924 yılında mübadele çerçevesinde Gölyakaya Yunanistanın Kavala şehrinin Korita köyünden gelmişlerdir.Köyde halen ortalama yarısı Pomak dilini konuşmaktadır.
Gölyaka köyü Manyas gölünün güneybatısında ,doğal güzelliği çok güzel olan, küçün bir Pomak yerleşimidir.
Balıkesir iline 120, Bandırma ilçesine 24 km uzaklıktadır.Rakımı 9 m’dir.
Yıllara göre köy nüfus verileri
2007

2000
351
1997
313

Not:Köy hakkında bilgi aktaran Ergün Yılmaz a ve Georgi Zelengora ya teşekkürler

Avrupadaki Pomaklar 1 Mayıs kutlamalarında yerini aldı.

2011-05-09T17:48:00.003+02:00

Avrupada yaşayan Pomaklar Belçikada toplanarak , 1 Mayıs kutlamalarına katıldılar.
Çok uzun yıllardan sonra Türkiyede güçlü bir örgütlenme ve ektivitelerini çoğaltma hamlesinde olan Pomak halkı ,faaliyetlerini ve Avrupaya taşıdı.1 Mayıs 2011 tarihi Türkiyede yaşayan Pomaklar kadar Avrupada yaşayan Pomaklar içinde tarihi bir gün oldu.Avrupada yaşayan Pomaklar Belçikada toplanarak 1 Mayıs kutlamalarına Demokratik Pomak Hareketi pankartı altında katıldılar.
Pomak halkının 1 Mayıs kutlamalarına katılımının ana teması : Neshteme Asimilatsiya(Asimilasyona hayır),Da jiveya vsichki Pomashki hora(Yaşasın Pomak halkı) şeklinde oldu.
1 Mayıs kutlamlarında oluşturulan yürüyüş kortejinin en önünde yerlerini alan Pomaklar yürüyüş boyunca büyük ilgi ile karşılandı ve yürüyüş boyunca çok sayıda gazeteci ve vatandaşların korteje gelerek Pomak halkı hakkında bilgi aldıkları gözlendi.Yürüyüş güzergahı boyunca Belçika halkı Pomak kortejinin ve pankartlarının resimlerini çekerek ilgilerini gösterdiler.1 Mayıs yürüyüşünün bittiği meydana Pomak korteji girerken, Belçikalı genç sosyalistler dayanışma örneği göstererek, yolun her iki tarafına sıralı olarak bayraklarıyla dizilerek gelen Pomak kortejini karşıladılar.

10 Nisan Ergene mitingine Pomaklar damgasını vurdu.

2011-04-19T16:37:00.004+02:00

10 Nisan 2011 Ergene Hayata Dönsün mitingine Pomaklar damgasını vurdu.

Yaklaşık 1 ayı aşkın süredir örgütlenmesi yapılan Ergene hayata dönsün mitinglerinin 2. si dün Lüleburgazın Karamusul Köyünde binlerce köylünün ve duyarlı vatandaşların katılımıyla gerçekleştirildi.Trakyanın bir anlamda can damarı olan Ergene nehrinin, uzun yıllardır kontrolsüz sanayileşme sonucu artık geçtiği yerlere zehir saçmaya başlaması Trakyalıları harakete geçirdi.

ERGENE’YE TEMİZ SU MAYASI

Ergene Platformu ile Karamusul Köyü Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği’nin ortaklaşa düzenlediği mitinge yüze yakın oda, sendika, dernek ve sivil toplum kuruluşu katıldı. Köyün girişinde toplanan katılımcılar köy meydanına doğru yürüyüşe geçtiler. Yol boyunca sık sık “Kirleten sanayi istemiyoruz, vahşi sanayi istemiyoruz, temiz Ergene istiyoruz, biz buradayız kirletenler nerede? kirletenler yargılansın” gibi sloganlar attılar.
Eylem çerçevesinde hazırladıkları bir tiyatro gösterisini eylemcilere sergileyen Karamusullu köylü kadınlar büyük ilgi gördü.Eylemden sonra “Ergene’deki suyun temiz hale gelmesi” için Istranca dağlarından getirilen temiz su Ergene Nehri’ne dökülerek bir anlamda temiz su “mayalandı”.İstanbul ve Tekirdağ yeşillerinin de yoğun katılımıyla renk kattığı eylemde göstericiler “Ergene zehir saçıyor”, “Derdimiz Ergene ,köylü kentli elele”, “Kirleten sanayi istemiyoruz”, “Ergeneyi geri istiyouz” sloganları ile köy meydanında seslerini duyurmaya çalıştılar.Köy meydanında kurulan platformda yöre halkından gençler Ergene Nehrinin kirletilme sürecini kendi hayatlarından örnekler vererek anlattı. Karamusul köyünden Raife Üçer ve Muyesser Karaçor ise “Ergenede Hayat” isimli temsilleri ile Ergene’nin günbegün nasıl kirlendiğini, köy halkının bu sürecin farkına geç de olsa nasıl vardığını mizahi bir şekilde dile getirdiler.Köy meydanındaki konuşmalar ve gösterilerin ardından katılımcılar Ergene Nehri’nin kıyısına giderek nehre temiz su mayası çaldılar.

Yüzlerce Demokrat Pomaklar Platformu ve Pomak Kültür Derneği üyesi Lüleburgaz/ Karamusul köyündeydi..

Mitingin yapıldığı Karamusul’a komşu olan Pomak köylerinden de mitinge yoğun katılım oldu.Civar köylerden gelen Pomaklarda Demokrat Pomaklar Platformu pankartı arkasında mitingte yerlerini aldı.Trakyada bir ilk daha miting dolayısıyla yaşanmış oldu.Pomaklar açık alanlarda ana dillerinde sloganlar atmanın,anadillerinde pankartlar taşımanın mutluluğunu yaşadılar.Miting alanına yakın Pomak köylerindende yoğun katılım gözlenirken ,her katılımcının Pomak Kültür Derneği ve Demokrat Pomaklar Platformuna gösterdikleri ilgi ve sıcaklık gözlerden kaçmadı.
Aynı zamanda bu ilgiyi yerel ve ulusal başında kendi manşetlerine taşıyarak gösterdiler.Söz konusu çeşitli medya organları Pomakların bu yoğun katılımını ve ana dillerini kullanmalarını “ANA DİL’DE KİRLİLİK PROTESTOSU”(Edirne Bülteni), “Türkiye’de Pomakça çevreci protesto”(Kırcaali Bugün-bulgaristan-).Pomaklar Türkçe anlatamadıklarını kendi dillerinde anlattılar.(Bölgesel haber) vb. şeklinde manşetler atarak kamuoyuna sundular.

Nehirdeki kirliliği protesto eden sloganların atıldığı mitingte Pomak Kültür Derneği ve Demokrat Pomaklar Platformu üyeleri de, “Biz Vodasa Najiveya(Susuz yaşanmaz), Vodataye za Jiveyene ,Nedavamı Dasa Umre Ergene (Şu yaşam içindir,Ergenenin ölmesine izin vermiyeceğiz) ” şeklinde Pomakça pankartlar taşıdı.

10 Nisan 2011 Ergene Hayata Dönsün mitingine katılan gruplar ise şöyle;

Karamusul Köyü Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma DerneğiPomak Kültür DerneğiAtatürkçü Düşünce DerneğiEğitim Sen Keşan TemsilciliğiUzunköprülülerErgene Hayata Dönsün Ergene PlatformuAyçiçeği TopluluğuBalaban Köyü Kalkınma KooperatifiKırklareli Köy Kooperatifleri BirliğiLüleburgaz CarsıZirve Dağcılık KulübüYeşiller Partisi
(Pomaknews Agency)

Yunanistanda’ki Pomak köylerinde yeni oyunlar oynanmaya başlandı.

2010-07-27T19:53:00.000+02:00

Yunanistanda’ki Pomak köylerinde yeni oyunlar oynanmaya başlandı.

Yunanistanda’ki Pomak köylerinde yeni oyunlar oynanmaya başlandı.

Son dönemlerde özellikle Balkanlarda ve Bati Trakyadaki Pomak köylerinde Pomak bilincinin yukselmesi dolayısıyla Türk tarafı yeni faaliyetleri devreye sokmakta olduğu gözlenmektedir.

Son dönemlerde yoğunlaşan faaliyetlere bir yenisi eklendi.

Gelen haberlere göre 20 Temmuz’da Yunanistan’ın Rodop vilayetine bağli Mehrikoz (Kehros) Köyü’nü bir kişi ziyaret etti. Gelen bu kişinin sadece Pomakça konuştuğu ve camide’de vaaz vermek istediğini belirttiği ,kendisininde emekli bir müftü olduğunu belirttiği söylenmektedir.
Ayrıca Pomak kimliği üzerine kahvelerde konuşmalar yaptıgı ,bu konuşmalar doğrultusunda Pomak’lık kimliğine daha yakın kişileri etrafına toplayarak bunların listesini yaptığı , bir anlamda fişleme faaliyeti yürüttüğü gözlenmektedir.

Kimdir bu emekli müftü?

Aslında en çok merak edilen nokta bu müftünün kim olduğu ve neden özellikle Pomak köylerine gittiğidir .Diğer taraftan bu kişinin 89 dönemlerinde Bulgaristandan Türkiye’ye kaçmış emekli bir müftü olduğu ve Türk Devleti tarafından’da Batı Trakya’ya gönderilerek Pomak köylerindeki Pomak bilincini sahiplenen veya bu bilince daha yatkın olanların fişlenmesi amacıyla faaliyetlere başlanması planlanmış ve bununda 20 temmuzda Mehrikoz köyunde pratikleştirilmekte olduğu anlaşılmaktadır.Bilinmeyen diğer başka konu ise listelenen bu kişilere karşı ne gibi şeyler yapılmak istendiğidir.

Bu faaliyetlerin kararlarını kim veya kimler alıyor?

Pek çok sorular gibi bu faaliyetleri kimin pratikte organize ettiği merak konusu olmaktadır.
Fakat ne tesadüftürki bu kişinin Pomak köylerindeki turlarına çıkmadan hemen öncesi BTTDD Genel başkanı Ferruh ÖZKAN in Dr. Sadık AHMET’i anma etkinlikleri çerçevesinde çalışma ve nezaket ziyaretlerinde bulunmak üzere 16 Temmuz Cuma günü Ankara’ya gittiği görülmektedir.
Başbakanlık Başmüşaviri Sayın Zekeriya AKCAN ve Başbakanlık Müşaviri Sayın Birol DOK’ a gerçekleştirdiği nezaket ziyaretlerinin yanı sıra, Dış Türklerden Sorumlu Devlet Bakanlığına bağlı Dış Türkler Daire Başkanlığına atanan Sayın Kemal YURTNAÇ la da uzun görüşmelerde bulunduğu bilinmektedir.
BTTDD Genel Başkanı ÖZKAN’ın gerçekleştirdiği bu ziyaretlerin ardından Batı Takyada’ki Pomak köylerinde bu tarzda bir faaliyetin başlamış olması akıllarda soru işaretleri bırakmakta.
Ayrıca bu faaliyetlerin nerede ve ne zaman , kimler tarafından planlandığı noktasında bize ip uçları vermektedir.

Öyle anlaşılıyorki Pomak halkı üzerinde oynanmak istenen oyunlara bir yenisinin daha eklendiğini görmekteyiz.Yunanistanda’ki Pomak köylerinde yaşayan kimliğine sahip çıkan onurlu halkımızın bu konuda daha duyarlı ve temkinli davranmaları gerekmektedir.(pomaknews)

http://pomaknews.com/?p=2068

Pomak Konulu Sempozyum

2009-12-26T00:20:00.001+01:00

Нова партия се появи на хоризонта у нас – ПОМАК/22.12.2009

51 души са учредили преди три дни в Триград Партия "Обединение за мир, автентичност и култура" (ПОМАК).

Това пише в декларация на учредителите на новата формация. Декларацията е получена в редакцията на Dnes.bg.

В документите им пише, че ще работят за просперитета на българската нация и държава:

ПОМАК си поставя за цел развитието на българския етнически модел и запазването на етническия мир в страната.

Това се налага заради опитите на различни политически формации да противопоставят етносите в България.

Партията ще работи за прилагането на всички международни договорености, ратифицирани от страната ни и насочени към гарантиране на човешките и малцинствените права.

Обявяват се и за стриктно спазване на Рамковата конвенция за защита на националните малцинства.

Категорично сме против всякаква политика на асимилация на етническите и религиозните общности в страната, заявяват учредителите на ПОМАК – Къдри Уланов, Мехмед Дорсунски, Ариф Алов.

Kaynak Site

Din ve Etnisite

2009-07-04T23:55:00.001+02:00

Din ve Etnisite:Yunanistan ve Turkiye'deki Azinliklarin Kimlik Meselesi

EGE'Yİ GECERKEN
1923 TURK-YUNAN ZORUNLU NUFUS MUBADELESİ
Derleyen:Renêe Hirschon
Cevirenler:Müfide Pekin-Ertug Altinay
İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayinlari

Alexis Alexandris
Buyuk oranda Slav dilleri konusan balkanli muslumani etnik topluluk Pomaklar,yuzyillar boyu cok farkli kulturel etkilere maruz kalmis kimlikleri bu etkilerle sekillenmistir.(Popovic 1986 -169 vd;Turan 1999 69-83)
Pomaklar,Trakya'nin hem Yunanistan'a hem de Bulgaristan'a ait olan kisimlarinda uzun zamandir bulunmaktadirlar.Bulgaristan 1912 yilinda Rodopi bolgesinin buyuk bir kismini toptaklarina kattiginda Pomaklar,Bulgar-Musluman muamelesi gormustur.Fakat etnik kokenleri belirsizligini korumakla beraber Pomaklar kendi dillerini konusmayi surdurmekte,kendilerini diger Baklan halklarindan ayiran ozel etnik-kulturel ozelliklerini de korumaktadirlar.(Seyppel1989;42).Gunumuzde Pomak nufusu Trakya'nin Bulgar sinirina yakin bir bolgesi olan Rodopi'de kucuk yerlesimlerde yasamaktadir,en yogun bicimde bulunduklari yer ise Musluman nufusun yuzde 63,4'unu olusturduklari Xanthi'dir.(Dalegre 1997;233).
Yunanistan vatandaslari ve buyuk oranda Turkce konusan musluman azinligin uyeleri olan pomaklar icin Yunanca ve Turkce bilmek zorunludur.Kendi dillerini ise aile icinde,arkadas ve tanidiklariyle konusurken kullanmaktadirlar.Trakyali pomaklarin bir kimlik krizi surecinden gectigini gosteren cok miktarda kanit mevcuttur,etnograf Tatjana Seyppel'e gore bu kanitlar,bu kisileri "tehlike altindaki Balkan nufusu" olarak adlandirmaya yeter miktardadir:
Gercekte hicbir Pomak,kendini Yunanli olarak goremez...Tum dilsel iliskilere ragmen Bulgar olmayi da istemez.Kimi zaman Turk olduklarini iddia ederler,fakat bununla kastettikleri musluman olduklaridir.Turklerle iliskileri,genel olarak,kanun karsisinda belli bir derece taninan - ki kendileri,Pomaklar,bu sekilde taninmamaktadir-guclu bir orgutten yardim ve destek isteyen bir ricaci bicimindedir.Kimlikleri soruldugunda Pomaklar genellikle duraksar.Bazilari Pomak sozcugunu yalnizca yuzlerini yere egerek agzina alir,tipki baska yerlerde "Cingene" veya "Yahudi" sozcukleri soylenirken oldugu gibi(1989:46-47).
Pomaklarin bugun yasadigi kimlik krizinin en buyuk sebeplerinden biri muhakkak Pomak cocuklarinin son kirk yildir Pomak diline ve kulturune hicbir gondermesi olmayan Turk dilindeki bir azinlik egitimi sistemine dahil edilmis olmasidir.Turkce konusmaya basladiktan sonra kimi Pomaklar Turkiye'ye bir baglilik da gelistirmistir.Trakya'nin Pomak koylerinde bir arastirma yapmis olan sosyal antropolog yannis Frangopoulos 'a gore , "Pomak etnik yapisi ve diger yanda dogmakta olan bir Turk milliyetciliginin takip ettigi Islam dini surekli bir etkilesim ve hatta bir catisma icerisindedirler"(1994: 153).
Bunun yaninda devlet hizmetlerinden yararlanamadiklari duygusu,Pomaklari daha buyuk bir etnik grup olan Turklerle ozdesim
kurmaya yonlendirmistir.Trakya'daki Turkce konusan kisilerin,ozellikle sehirdekilerin,soylari Osmanli Imparatorluk gelenegine dayandigi icin azinliklar arasinda belli bir saygi gordugunu unutmamak gerekir.Komontini'deki Turk Konsoloslugu'na yakinliklarinin beraberinde getirdigi ayricaliklardan faydalanan da yine azinlik elitini olusturan bu gruptur.Yunan Parlementosu'ndaki 'k' vekillerinden ,zaman icinde hem bolgesel Yunan siyasi olusumuyla (Panhelenik Sosyalist Parti-PASOK 'tan millet vekili olmustur)hem de Turk konsolosluk cevreleriyle ayricalikli bir iliski kurmayi basarmis olan Galip Galip,Pomak kokenli,Turkce konusan,icinde yasadigi kulturu benimsemis kisilere iyi bir ornektir.
Aslinda Trakya'daki en milliyetci azinlik mensuplari Pomak ve Roman kokenlidir/Eski bir siyasetci ve su anda gorev yapmakta olan Xhanti muftusu Mehmet Emin Aga ,bu bakimdan cok onemli bir kisidir.Xhanti eski muftusu Mustafa Hilmi Aga'nin (1905-1990) oglu olan Mehmet Emin Aga ,son kirk yildir Trakya'daki Pomaklarin Turklestirilmesi kampanyasinda buyuk rol oynamistir.1980'lerde Atina'da yayinlanan gunluk bir gazetenin kendisiyle yaptigi gorusmede Aga,Pomak kokenini reddetmis anavataninin Turkiye oldugunu dile getirmis ve Yunan yetkilileri ,"Yunanistan,Bati Trakya'da yasadigimiz sorunlari cozmezse tatminkar bir cozum icin anavatanimiz Turkiye'ye basvuracagiz ,"diyerek uyarmistir.(Ta Nea,12 Mart 1984)
Ne var ki Trakya'da 1930'lardan beri surmekte olan sinir tanimaz nufus ,halen baskin konumda bulunan muhafazakar dindar cevreler ,ozellikle de Pomak nufusca tepkiyle karsilanmistir.Iki savas arasi yillarda Yunanistan'daki Muslumanlar Birligi (Ittihat-i Islam Cemiyeti) ve Musluman Muallimler Birligi gibi guclu kuruluslar azinligin dindar kimligini vurgulamis ve Yunan devletine sadik kalmislardir.(Aydinli 1971:369-75;Ozguc 1974:71-74;Minaidis 1990:249-51).daha yakin bir gecmiste,kendini ifade etme isaretleri Atina'nin Pomaklari ayri etno-kulturel kimligine vurgu yapma egilimiyle ayni zamana denk gelmistir.Bugunku muftuler Hafiz Cemali Meco(Komontini) ve Mehmet Emin Sinikoglu (Xhanti) ve Xhanti il meclisi uyesi Raif Sabuncu gibi Pomaklarin ileri gelenleri boyle duygulara kapildiklarini ifade etmislerdir.(Eleftheros Typos,20 Agustos 1993).
Bir grup Trakyali musluman ogretmen-Ridvan Karahoca,Aydin Mumin ve Muzaffer Cemali Kapica-Pomak etnik kimligini ete kemige burundurmek icin Pomak dilinden Yunanca'ya ve Yunanca'dan Pomak diline ilk sozcukleri yayinladilar(Karahoca 1995),Pomak dilindeki ilk gazete olan Zagalisa da 1997 yilinin Ekim ayindan beri Komontini'de yayinlanmaktadir.Bu gazetenin yayin hayatina baslamasindan birkac ay sonra bir digeri Gazete Pomaci,onu takip etmistir.Boyle girisimler,Avrupa Birligi'nin sozlu dillerinden olan Pomak dilini kaydetmekte ilk adimlar sayilabilir.(Syrigos 1995:8-9).Bu girisimler,Turklerin asimilasyon baskisindan rahatsiz oldugunu beyan eden ve Yunan hukumetini,Trakya'nin Yunanistan'a ait kismindaki Pomaklarin etnik kimligini ve kulturunu korumaya davet eden Omer Hamdi'nin baskanligini yaptigi Komontini'de bulunan Pomak Calismalari Merkezi'nin gozetiminde gerceklestirilmistir(Makedon Yayin Ajansi,25 Agustos 2000).ne var ki bu turden cabalar belirli bir programa bagli olarak yurutulmemektedir;University of Thrace'ten bir gozlemcinin de ifade ettigi gibi daha ciddi akademik calismalarin yapilmasina ihtiyac vardir.(Syrigos 1999-2000:43-84)
Diger yandan,Turkler bu karsı koyusun Yunan propogandasi olduğunu iddia etmekte,Pomak kimligini vurgulayanlari "Yunan idaresinin masasi" olmakla suclamaktadirlar.

Bulgaristan ta Misyonerlik Faaliyetleri.

2009-07-04T23:43:00.000+02:00

Bulgaristan ta Misyonerlik Faaliyetleri.

Bulgaristan'daki OrtodoksIarın misyonerlik faaliyetlerinde Boyan Sarıev adlı papaz ön plana çıkmaktadır. Aslen Müslüman Pomak bir ailede doğmuş olan Sarıev, 1985 yılında polis okulunu bitirmiş ve Bulgar istihbaratı adına din adamı olarak çalışmaya başlamış.

Kırcali'de ikamet eden ve "Sveti Yoan Predteça" Hıristiyanlık ve Gelişim Hareketi'nin başkanlığını yapan Boyan Sarıev, Müslüman Türk ve Pomaklar arasında faaliyet gösteriyor. Sarıev, Kırcali'nin ivaylovgrad, Krumovgrad, Egrek, Avren, Kirkovo gibi Pomak kasaba ve köylerinde; Smolyan'ın Nedelino, Zlatograd, Startsevo gibi Pomak kasaba ve köylerinde Müslümanları Hıristiyanlaştırma çalışmaları yürütüyor. Çalışmalarını sosyal yardımlarla destekleyen Sarıev, zaman zaman büyük para yardımlarında bulunarak Müslümanlığını unutan kimseleri etrafına toplamaya çalışmaktadır. Ayrıca yetimhanelerde bulunan Müslüman çocuklarını da vaftiz etmek suretiyle kazanmaya çalışmaktadır. Özellikle Haskovo ve Kırcali bölgelerindeki yetimhanelerle yakından ilgilenmektedir. Bölgeden edinilen bazı bilgilere göre Sarıev, 15 kadar Pomak asıllı Müslüman'ı Hıristiyan ilahiyat fakültelerinde okutmaktadır. Yine Sarıev'in öncülüğünde, hiçbir Hıristiyan'ın yaşamadığı Müslüman köylerine kiliseler yapılmakta ve belediye ve devlet desteği ile ismini saydığımız kasaba ve köylerde cami yapılmasına mani olmak için çalışılmaktadır. Boyan Sarıev, yürüttüğü misyonerlik faaliyetleri için Bulgar istihbaratından büyük destek almaktadır.

Bulgaristan'da özellikle Protestan Hıristiyanların (Evangelist, Metodist, Yehova Şahitleri) faaliyetleri çok güçlüdür. Protestanlar, çalışmalarını daha çok bir milyon civarında oldukları tahmin edilen Müslüman Romanlar arasında yürütüyorlar. On yıl öncesine kadar büyük çoğunluğu Müslüman olan Romanlar'ın, bugün pek çoğu Hıristiyan olmuş bulunuyor. Romanlar arasındaki misyonerlik çalışmaları genellikle Almanya, İsviçre, Amerika destekli misyoner teşkilatları tarafından yürütülüyor. Buralarda faaliyet gösteren misyonerler çok zengin teşkilatlarca desteklendikleri için Romanlara yıllardır büyük gıda ve giysi yardımları yapmış ve bu yolla Müslüman Romanlar kiliselere çekmişler. Misyonerler yine Romanların yoğun olarak yaşadığı bütün şehir ve köylere kilise evler yapmaktadırlar. Ayrıca başarılı Romanları Bulgaristan'daki enstitülerinde veya yurt dışındaki okullarında eğitip daha sonra rahip olarak görevlendirmektedirler. Aynı zamanda yetimhaneler, hastane ve klinikler yaparak buralardaki Müslümanları Hıristiyanlaştırmak için çalışmaktadırlar. Bu çalışmalar sonucunda özellikle Sofya, Montana, Vidin, Vratsa, Küstendil gibi batı Bulgaristan'da yaşayan Romanlar maalesef İslamiyet'ten büyük ölçüde koparılmış durumdadır.

Bulgaristan'daki misyonerlik faaliyetleri daha çok Smolyan, Devin, Kirkovo gibi Pomak Müslüman bölgelerinde de yürütülmektedir. Misyonerler son birkaç yıldır Türk köylerinde kaset ve kitap dağıtma, film seyrettirme gibi birtakım çalışmalar yapsalar da ancak bugün için çok fazla etkili olamıyorlar.

Misyonerlerin, birçok Müslüman coğrafya gibi, Balkanları mesken tuttuğu açık bir şekilde görüldüğüne göre, bu durumda yapılması gereken öncelikle Balkan Müslümanları arasında dini, kültürel, siyasi ve ekonomik iş birliğinin kurulması yönündeki çalışmalara ağırlık vermektir. Balkan Müslümanları arasındaki güç birliğini sağlayacak üst kuruluşların oluşturulması, sivil toplum kuruluşlarının iş birliğinin artırılması, diyanet müesseseleri arasında yakınlaşmanın temin edilmesi, ortak araştırma müesseselerinin tesis edilmesi son yüzyıldaki ayrılığının doğurduğu olumsuz sonuçların tamir edilmesi ve misyonerlik faaliyetlerinin boşa çıkarılması adına önemli bir adım olacaktır.

Kaynak:
Balkan Sempozyumu, IHH, Ekim 2008

http://www.pomaklar.net/genel-yazilar-f95/bulgaristan-ta-misyonerlik-faaliyetleri-t787.htm

Сезгин Мюмюн: Политиците да не се занимават с малцинствата

2008-12-30T17:39:00.000+01:00

Сезгин Мюмюн: Политиците да не се занимават с малцинствата
28.10.2008 / 08:46

Има хора сред помаците, в Източните Родопи, които са гласували за "Атака", отбеляза Антонина Желязкова, балканист

"Политиците да не се занимават с малцинствата. Ние като гражданска организация искаме да изчистим проблема с малцинствата – нашата цел е всеки сам да се самоопределя. Това беше и целта на конференцията в Гоце Делчев", каза в студиото на "Тази сутрин" Сезгин Мюмюн, председател на федерация "Справедливост".

"Някой стои зад скандал. Знам, че ще има е негативизъм. Политиците се сещат за тях (помаците - бел.ред.) само, когато има избори. (...) Някой злоупотреби – никой не говорил за телевизия или радиа. Ние сме гаранция за етнически мир. Няма да позволим на някои други тарикати да правят политика на чужд гръб", коментира той твърденията, че ще се създава помашка партия.

"Нито една партия не може да бъде гарант на етническия модел. 300 партии има. Нашата организация може да им бъде коректив", твърди Мюмюн.

"Тези хора правят политика на чужд гръб. Бях на две мероприятия на ГЕРБ и видях за какво става въпрос. Аз представлявам хора подтиснати от прехода. Мен никой не може да ме ръководи", категоричен е председателят на "Справедливост".

"Някои считат помак за обида. Затова организирахме тази конференция. Помаците ги има. Но при едни преброяване графата помаци я няма. (...) Душевността на тези хора е много объркана. Някои се срамуват да се наричат "помаци", отбеляза от своя страна зам.-председателят на федерацията Кадри Уланов, също гост в студиото.

"Относно помашка партия – никога не сме го обявявали. Има хора, които използват изрази като "лидер на помаците", добави той.

"Според обществените науки е съвсем ясно, че помаците не са етнос, а културно-религиозно малцинство. Трудно е да се смята да се създаде помашка партия. Тяхната група е много хетерогенна – те живеят на различни места и се самоопределят по различен начин. (...) "Помаци" в историографията се използва още от XIX век", посочи Антонина Желязкова, балканист.

Има хора сред тях, в Източните Родопи, които са гласували за "Атака", каза още Желязкова, която се включи в разговора в студиото по телефона.

http://www.btv.bg/news/news_details.pcgi?cont_id=120443

Bir Pomak Dergisi Olsa Abone Olurmuydunuz?

2008-01-04T18:23:00.000+01:00

Başlıktanda anlaşılacağı gibi küçük bir yoklama yapmak istedim.
Bir pomak dergisi olsa bizi anlatan ,kültürümüzü, dilimizi tarihimizi vb. konularda hem bize yönelik hemde bizi bilmeyenlere sesimizi duyurabilecek bir Pomak dergisine abone olmayı düşünürmüydünüz?

Teşekkürler.

Edna Pomashka Obich -- Çıktı

2007-07-07T12:13:00.000+02:00

Edna Pomashka Obich Kitapçılarda .
Pomak tarihinde bir ilk gerçekleşti.

Bugün yarın derken işte o gün geldi.
Pomak dilinde ilk şiir kitabı çıktı.

Yardımcı olan arkadaşlarada teşekkürler.

Buzlu Çayın Bulunması.

2007-06-03T23:54:00.000+02:00

Buzlu Çay-Ic tea- olarak da bilinir.
Yaygınlaşması yakın tarihlere denk gelse de keşfi 100 yıl önce Drama yakınlarında bir Pomak köyünde olmuştur.
Soğuk ama yağışsız bir Şubat gününde köy kahvesinin önünde açık hava keyfi yapıp çay içen ihtiyar heyetinin üzerine aniden dolu yağmaya başlamış, atik davranamayan yaşlılar çaylarını buz parçalarından koruyamamıştır.
İçeri kaçan grup kahveci Raini efendi'ye daha fazla para kaptırmamak için buz parçaları dolu limonlu çaylarını içmeye devam etmişler, yepyeni bir lezzet keşfetmişlerdir.

Not;Ben anlatanın yalancısıyım.Aksini ispatlayacak varsa yazsın.

Aşkım Rodna/ Bir Pomak Öyküsü

2007-04-30T13:38:00.000+02:00

Aşkım Rodna / Bir Pomak Öyküsü

Konuşma arasında bir ara Pero şöyle dedi: "Aslında sorun tam olarak din de değil... Sadece din olmuş olsaydı tüm bu olaylar yaşanmazdı. Geçmişte çok büyük sorunlar çıkmamıştı. Sadece evlenmek yasaktı. Ayrı dinlere mensup insanlar çok iyi dosttu yıllarca. Bana kalırsa bu ayrımcılığı yaratanlar liderler. Kendi çıkarları uğruna her şeyi yapıyorlar ve hala yapmaktalar. Liderlerin amaçları, yönettikleri köylerin, kasabaların, şehirlerin tamamen kendilerine ait olması ve iktidarlarının sürmesi. Zavallı halk, çoluk çocuk bunun acısını çekiyor. Bir süre sonra yaratılan kinler o kadar büyüyor ki, ölenler ve öldürülenler, her iki taraf da kendi intikamlarının peşine düşüyor. Böylece liderler de hiçbir günahı, hiçbir sorumluluğu üstlenmek zorunda kalmadan amaçlarına ulaşıyorlar. Aslında bir süre sonra savaş onların da kontrolünden çıkıyor ve hatta çoğu liderler savaşlar bittikten sonra "anılarını" yazacak kadar olayın dışında görüyorlar kendilerini... Sanki nedenler onlardan kaynaklanmamış gibi..."

Yazar: Ertuğrul Aladağ

Yayınevi: Belge Yayınları

ISBN: 975-344-108-8

Basım tarihi: Mart 1996

Bir Pomak Köyü Hasanbey

2007-04-22T13:41:00.000+02:00

Bir Pomak Köyü HASANBEY

1 : Köyün konumu;

Hasanbey köyü Gönen ilçe merkezine 2 Km. mesafede ve ilçenin kuzeyinde Gönen-Biga asfaltının kenarına kurulmuştur. Köy genel olarak kuzeyden güneye doğru düz bir arazi üzerine kurulmuş tipik bir ova köyüdür.Arazinin genel olarak düz ve köyün kuruluş yeri Gönen ovasının kenarıdır.

2:HASANBEY Köyü Kuruluş Hikayesi;

Hasan bey köyü Rumi 1293,Miladi 1877 tarihinde yapılan Osmanlı-Rus savaşında Osmanlıların yenilgiye uğraması ile Bulgaristan’daki Osmanlı sınırları içinde yaşayan Türk ve Pomak vatandaşların, Osmanlıların buradan geri çekilmesi ile telaşa kapılarak buralardan Anadolu’ya kafileler halinde göç edip yeni yerleşim bölgeleri aramaya başladıkları dönemde kurulmuştur. Hasanbey köyü Pomakları bu tarihlerde Bulgaristanın kuzey batı Tuna boyunda bulunan şimdiki ’VRACHA’ vilayetinin ‘RAHVA’ kazasının ‘BELASLATİNA’ ya bağlı birkaç köyünde ikamet ediyorlardı. Zamanın padişahı göçlerin Anadolu içlerine yapılmasını istiyor ve Konya Haymana ovalarına yerleşecek olanlara yer gösterilmesini buyruk vermiştir . Ancak Pomaklar göç ettikleri yerlerin ormanlık ve yeşillik olması nedeniyle , çıplak bir yayla görünümünde olan yerleri beğenmeyip başka yerleşim yeri aramaya karar vermişler. Bu arayış sonunda kendi aralarında para toplayıp boş bir arazi alma kararı verilmiştir. Aralarından seçtikleri ileri gelenlerden 4 kişilik bir gurup halk adına yer aramak için teşebbüse geçerek bu işe koyulurlar .Aralarında bugün ölmüş bulunan Molla Osman ve arkadaşları tavsiye üzerine Gönen’e gelirler. Şimdiki köyün bulunduğu yeri Hacı Hasan Bey namında birisidir.Pazarlık sonucunda 3 bin dönüm kadar bir araziyi o zamanın parasıyla 3 bin altın yani 3 bin sarı liraya satın alırlar. Satın alma ve yer bulma işleminden sonra tekrar Bulgaristan’a dönen temsilciler kendi yakınlarına ve çevre köylerdeki tanıdıklarına da haber vererek hem göç hazırlığı hem de paylarına düşen parayı toplamaya başlarlar .Civar köylerde toplanan 70 kadar hane ki bunlar ,aynı köyden olmayıp bugün hatırlandığına göre (Bukuvech,Tlachene,Petrevan,Kapıca,Beleslatina,Chomakov) 6 köyden toplanmışlardır. Bu toplanan haneler 93 harbi diye adlandırılan savaştan bir süre sonra bir ilkbaharda öküz ve manda arabalarına yaptıkları örtüler içinde kendilerine gerekli erzaklar ve çok ucuza sattıkları ev ve arazilerinin paraları ile yola çıkarlar. Aylarca süren yorucu yolculuktan sonra Trakya’ya varırlar .

Yanlarına hayvan yiyeceği alamayan göçmenler bu yolculuk sırasında hayvanlarını mola vererek doyururlar .Anadolu ya geçiş zamanın ilkel deniz araçları ile Tekirdağ dan Erdek’e olmuştur. Hareketten 4 ay kadar bir süre sonra bu günkü yerleşim yerine varırlar. Yolculuk çok uzun ve yorucu olmuştur. Çiftliğe gelindiğinde mevsim sonbahara rastladığından yerleşim çok güç olmuştur. Gelenlerin bir kısmı şimdi çiftlik yeri diye anılan yerde bulunan çiftliğin birkaç harabe kulübesini tamir ederek sığınmış hayvanlarını da sayalara koymuşlardır. Barınak bulamayanlar ise örgü ve çamurdan kulübeler inşa etmiş güçlüklerle o kışı geçirmişlerdir.Barınak darlığından başka yiyecek darlığıda çekenler çok olmuş birçoğu boğaz tokluğuna çalışmıştır Hasanbey köyünün bugünkü kuruluşuda o zamanlara dayanır.

Yer darlığından sokaklar ve ana cadde köyün kuruluşunda biraz dar tutulmuştur.Amaç arazinin daralmaması olmuştur.Köyü kuzeyden güneye dik bir şekilde uzanan bir ana cadde üzerine batı kısmına 3, doğu kısmına 2 arsa gelecek şekilde ana caddeyi dik olarak kesen 5 ara sokak ve 6 ada üzerine taksim edip kendi aralarında parsellemişlerdir. Arsaların taksimi ekseri kare şeklinde ve 35-40 metre en ve boyunca tutulmuştur. Köyün satın alındığı arazi durumu ise beyana göre şöyle; Çiftliğin ovada 30-40 dönüm sürülür durumda tarla ,çay boyunda tahmini 100 dönümlük kumluk şimdiki bostanlık denilen mevki , yine bugünkü okul tarlasının kuzeyindeki yine tahmini 100 dönümlük çiftlik merası , birde Gönen karayolu üzerinde 50-60 dönümlük tarlası bulunuyormuş . Diğer satın alınan arazi ise mera , koruluk, çalılık olarak bulunuyormuş. İkametin sonraki yılında mera herkesin hissesine göre parsellenmiş ,ancak çiftçilik işine daha sonraki baharda başlanabilmiş.

İlk olarak mısır bostan ekimi daha sonraları ise tahıl ekimi yapılmaya başlanmıştır. Geldikleri yerlerde tütün ekimi ile uğraşan köylüler burada da tütün ekimine başlamış ancak yasak yüzünden hükümetle araları açılmış yaptıkları direnme sonunda burada da tütün ekimi gerçekleştirmişlerdir. Tütün ekiminin Gönen çevresine bu Pomaklar tarafından yayıldığı beyan edilmektedir. Bir, iki yıl içerisinde yeniden açılan yerler , yeni yer olduğundan güzel ürün vermiş biraz ferahlamışlardır.

Çiftlik satın alınırken çiftlik sahibi Hacı Hasan Bey’in bir şartı gereği köyün adı HACI HASANBEY olarak konmuş, ancak daha sonraları HASANBEY olarak kısaltılmıştır. Aradan geçen beş-on yıl sonra buralara kendileri ile gelemeyen başka yerlerde bulunan yakınlarının da buraya gelmeleri ile köy 120 haneye çıkmıştır.

3-Köyün Ekonomik Durumu;

Hasan bey köyünde 1950 yılına kadar sulu tarım yapılmamış bu tarihe kadar tahıl ekimi ön sıralarda bulunmuştur.Tütüncülük tarımda önde gelen uğraşlardan birini teşkil etmiştir.1950 yılından sonra köye su motorları girmeye başlamış ve bu tarihten sonra sulu tarıma dayalı çiftçiliğe geçilmiştir.Çevrede açılan salça ocaklarının teşviki ile domates ekimi başlamış.1975 yılında köy hudutları içinde yapılan Oba salça fabrikasının tesiri ile de domates ekimi bu tarihten sonra hayli gelişmiştir. 1954 yılında Susurluk şeker fabrikasının hizmete girmesi ile de köyde şeker pancarı ekimine başlanmıştır. Son 10 yıldan beri ise önemli bir gelir kaynağı olan çeltikçilik(pirinç ) köyde hızla yayılmış ,bugün 100 kişi dolayında çeltik ekimi yapan çiftçi mevcuttur. Ova kenarında kurulan ve son yıllarda nüfusu hızla artan Hasan bey köyünde arazi darlığı nedeni ile topraklardan azami derecede istifade edilmeye çalışılmakta ,daha çok gelir getirecek ürünlerin ekilmesine özen gösterilmektedir. Topraklardan yılda iki ürün alma çabası sürmektedir. Tahıl ve ayçiçeği ekimi ancak sulanamayan arazide yapılmakta, sulanabilen arazilerde Çeltik(Pirinç), Pancar,Domates,Fasulye ekimi daha çok yer tutmaktadır. Bugün 100 den fazla traktöre ve çok sayıda ekim araçları ile su motorlarının bulunduğu köy de tarım modern tarım araçları ile yapılmakta ve bundan istifade edilmektedir.1996 yılında su kanallarının geçmesi ile hem sulanan yer artmış hemde tarımda maliyet önemli derecede düşmüştür. Tarım işletmeciliği yanında köyde sınırlı imkanlarla da olsa süt inekçiliği yapılmaktadır.Ancak mera yokluğu nedeni ile hayvancılık pahalı ve zor şartlar altında yapılmaktadır.

Balıkesir/Gönen/Hasanbey

Avrupa vatansiz halklar kurumu haritasi

2007-04-20T13:36:00.002+02:00

Avrupa vatansiz halklar kurumunun bir haritasi.

İskeçe İli Pomakları Kültür Derneği

2007-04-19T22:59:00.000+02:00

İskeçe ili pomakları kültür derneği

İskece ili pomaklari kültür derneği resmen faaliyete geçti.

TARiH 4 NiSAN 2007 ÇARŞAMBA İSKEÇE ZİRAAT BANKASININ TAM KARŞISINDA.iSKEÇE İLİ POMAKLARI KÜLTÜR DERNEĞİ TABELASI ASILDI...

POMAK derneginin kurucu uyeleri.

1.TAHIR KONDE

2.SEBAHATTIN KARAHOCA

3.HAMDI EFENDI

4.ALIYE EFENDI

5.EMINE KONDE

6.MUZAFFER HALIL IBRAM

7.NURIYE BACAK

8.RIDVAN KARAHOCA

9.IRFAH MEHMETALI

10.SAMIYE IMAM

11.HASAN MEHMETALI

12.FATMA MEHMETALI

13.NURIYE MAHMETALI

14.HASAN PUNCO

15.EMINE UZUN

16.CEMALI PUNCO

17.AYSE SEBEK HASAN

18.SABAH PUNCO

19.AYSE DILSIZ

20.SAFIYE SEBEK

21.AYSE PUNCO

22.HUSEYIN EFENDI

23.CEMALI IMAM

24.IBRAHIM MEHMETALI

25.ISMET KARAALI

26.NECMIYE KARAALI

27.FAHREDDIN CANBAZ

28.ISMET ARNAVUT

29.MEHMETALI CEMALI

30.AHMET MEHMETALI

31.HAMIDE IMAM

32.CEMIL IMAM

33/HAMIDE MEHMETALI

34.OSMAN EFENDI

35.RECEP VELI

36.AHMET UZUN

Pomakça Gazete için Yeni Girisim

2007-04-19T22:58:00.000+02:00

POMAKCA GAZETE ICIN YENI GIRISIM

Selanik Ozel Pedagoji Akademisi ogrencilerinin cikardigi takvimde Turkce ve Yunanca'nin yani sira Pomakca 'Yeni Yiliniz Kutlu Olsun' yazisinin yer aldirilmasinin ardindan Pomakca bir gazete cikartilmaya calisiliyor. Gumulcine'de bulunan ''Pomak Arastirmalari Merkezi'' tarafindan desteklendigi one surulen 'Nazpres' gazetesinin yayinlanmasi icin calismalara hiz veriliyor.

Balkan Müziği İçin Bir Pusula Denemesi

2007-04-19T11:03:00.000+02:00

BALKAN MÜZİĞİ İÇİN BİR PUSULA DENEMESİ

İnsanoğlu hayatı kolaylaştırmak için genelleme alıskanlığını geliştirmiş. Ancak bu durum bizi ayrıntılardan kaçıran, yaşamı eğitim durumumuzun biçimlendirdiği düşünce kalıplarına indirgeyen bir tuzak olmuş çoğu zaman. İşte Balkan muziği kavramı da bilgi eksikliğinin ve medyanın etkisiyle gerçek içeriğinden çok uzak noktalara düşmüş. Bregoviç ve nefesli çalgı bandoları, coşku, klarinet, Bulgar kadın sesleri ve ille de Romanlar; Balkan muziği denince anımsanan birkaç imaj. Sizi bu çok konuşulan ama az bilinen coğrafyada kısacık bir etnomuzikolojik yolculuğa çıkarmak istiyorum. Var mısınız?

Bulgaristan küçüklüğüne karşın yüzyılı aşkın bir süredir yapılan onbinlerce türkü derlemesiyle bölgesel farkları, halk çalgılarının çeşitliliği ve çok sayıda dahi müzisyeni ile inanılmaz bir hazinedir. Hıristiyanlık öncesi Pagan geleneklerin ve arkaik sarkı formlarının hala capcanlı ayakta durduğu ülkede şarkı söylemede kadınlar açıkça öndeler. Halk müziği icralarında genellikle erkekler çalar, kadınlar söyler. Zengin dans geleneği pek çok otantik toplulukça korunup dünyanin pek çok ülkesine taşınmaktadır. Bulgar folklorunda kadınların kendi aralarında soyledikleri sedenka şarkılarının ve çalışırken ya da çalışmanın ardından söylenen hasat şarkılarının büyük bir önemi vardır. Bunun dışında ağırlıklı olarak Osmanlı yönetimi yıllarıyla baglantılı çete şarkılarında da bol miktarda rastlanır.

Klarinetci İvo Papazov’un başını çektiği folk caz akımı ünlü Stambolovo festivalinden de beslenerek yetiştirdiği pek çok büyük müzisyen ve toplulukla müzik arenasındaki yerini çoktan aldı.

Türkiye sınırındaki Trakya bölgesi Bulgaristan’ın en zengin halk müziği kültürüne sahiptir. Tarihsel olaylara ve aşka dair sayısız uzun hava, dans eden iki kız grubunun karşılıklı söylediği horovodnalar otantik haliyle gayda, kaval, gadulka( bir çeşit kemençe), tambura ve tıpanın( davul) eşlik ettiği renkli dans geleneği bölgenin ortaya çıkan özellikleridir. Şarkıcılar Yanka Rupkina, Stepka Subotinova ve Yonco Karaivanov ile dans ve şarkı topluluğu Trakia Ensemble aklıma gelen pek çok isimden birkaçı.

Trakya’ya komşu Stranca bölgesi eski ve otantik şarkıların en güçlü yaşatıldığı yöre olmasıyla öne çıkmıştır. Ayrıca bir albüm başlığındaki anlatımla söylersek: ‘’ Gayda burada adeta tanrı gibidir.’’ Hemen gaydacılar Kostadin Varimezov, Petko Stefanov ve şarkıcı Manol Mihailov’un adlarını anmadan geçmeyeyim.

Dağlık Rodop bölgesinin halk müziği geleneği tüm bölgelerden bambaşkadır. Şarkı ve dansların hemen hepsine Rodoplar’a özgü Bulgaristan’daki en büyük boy gayda olan kabagayda eşlik eder. Yine şarkı ve danslarda Rodoplar dışında görülmeyen pentatonik gam görülür. Yiğitlik temasının en yaygın olduğu bölge burasıdır. Erkek şarkıcılardaki heybetli ve davudi söyleme özelliği dikkat çeker. Yüz Gayda Topluluğu her yaz(Rodop Pomak Festivali) hala Rodop dağlarını büyülü tınılarıyla doldurmaktadır. Şarkıcılar Georgi Ciligirov, Rumen Rodopski ve Valya Balkanska Bulgaristan dışında da iyi tanınmaktalar.

Sofya yakınındaki Sop dağında yaşayan Soplar ülkenin en canlı dans geleneğiyle birlikte ilk duyduğumuzda oldukça yadırgayabileceğimiz çok sesli arkaik söyleme biçimleriyle de öne çıkmışlardır. Şarkı ve danslara yine kaval, gayda, tambura ve gadulka eşlik eder ancak ayni zamanda çobanlar kavalın yanısıra bir çeşit küçük çifte kaval diyebileceğimiz duvoyanka da çalarlar. Graovo şehrinden şarkı ve dans topluluğu Sop Ensemble bölgenin en ünlü topluluğudur.

Tuna nehrini ve Dobruca’yı da içeren Kuzey Bulgaristan’da sakin ritimli şarkılar ve kıvrak dans havaları bir arada görülür. Makamlar genellikle daha batılı ve azıcık da Roman müziği kokusu taşır. Şarkıcılar Boris Masalov, Sonya Kanceva ve Galina Durmuşliska ile canlı icralarıyla dikkat çeken Orkestar Horo yine bölgeden aklıma gelen ilk adlardan.

Makedonya sınırındaki dağlık Pirin bölgesi Makedon müzik geleneğiyle yakın akrabadır. Kendine özgü arkaik çok sesliliğin hala iyi korunduğu bölgede şarkılara eşlik eden otantik sazlar iki telli tambura, gayda ve darbukadır. Dans havaları ise davul zurna ile çalınır. Eger Makedon müziğinin köklerini arıyorsanız Biserov Kardeşleri, Bansko köyünün erkek vokal grubunu, Gotse Delcev Topluluğunu ve şarkıcı Kostadin Gogov’u mutlaka dinlemelisiniz. Bulgaristan şarkı ve dans ritimleri açısından dünyanın en büyük çeşitliliği gösteren ülkesidir. Dans türlerine kabaca bakacak olursak 5/8’lik payduşka, 7/8’lik racenitsa, 9/16’lık dayçovo horo, 11/8’lik gankino horo, 13/8’lik krivo horo, 15/8’lik bucimis ve 2/4’lük pravo horo en yaygın danslardır.

Yirminci yüzyıl başında akordeon halk türkülerinin ve dans havalarının en başta gelen eşlik çalgısı olmakla kalmayıp büyük ustaların yetiştiği bir solo çalgı haline gelmiştir. Eski ustalardan Boris Karlov , Emil Kolev ve İvan Kırev’i; cağdaş akordeonculardansa Peter Ralçev, Nesko Nesev, Trayco Sinapov, İvan Milev gibi isimleri anmalıyım.

1951 yılında çağdaş Bulgar çok sesli halk müziği geleneğinin kurucusu ünlü besteci, derlemeci ve düzenlemeci Filip Kutev’in kurduğu Filip Kutev Dans ve Şarkı Topluluğu Bulgar müziğinde tam anlamıyla bir devrim gerçekleştirdi. Sosyalist yönetimin de özendirmesiyle her şehirde, her kasabada bizim son on yıl içinde Türkiye sahnelerinde görmeye başladığımız kadın korolarına benzer korolar kurulmaya başlandı. Bu korolardan en ünlü ikisi Le Mister de Voix Bulgares ve Angelite korolarıdır.

Son olarak Rodop ve Pirin dağlarında yaşayan ve bugün geleneklerini büyük güçlüklerle korumaya gayret eden Pomaklar ile ağırlıklı olarak Kırcali ve çevresinde yaşayan Türk azınlıktan söz etmeliyim. Sayıları son derece az olan Pomaklar hala toplumdan büyük ölçüde yalıtılmış ve kendi yazgılarıyla başbaşa bırakılmış bir toplum olarak karşımıza çıkar.

Bulgaristan’da eski yıllarda Türk azınlığın müzik kültürü pek önem görmemiş; Bulgar halk türkülerini ortaya çıkarmak için yapılan binlerce derleme Türk azınlık bakımından karşılığını bulmamıştır. Ancak devletin plak şirketi Balkanton ellili yıllardan itibaren Türk müziği içeren pek çok 78’lik, 45’lik ve 33’lük yayınlamıştır. Bunlar daha çok düzenlenmiş stüdyo kayıtlarıdır. Üç Ses Üç Saz Topluluğu, şarkıcılar Sıdıka Ahmedova, efsanevi Kadriye Latifova, Osman Azizov ve klarinet ustası Mümin Ali Kırisev Türk azınlığın yetiştirdiği unutulmaz isimlerdir. Kadriye Latifova’nın(Pomak) seslendirdiği ünlü Lofçalı türküsü şöyle diyor:

Lofça’nin ardında kaya

Kayadan bakarlar aya

Canım Lofçalı doldur ah fincanı fincanı

Hadi gel canım Lofçalı

Lofçanın ardında kaldım

Veresiye rakı şarap aldım

Canım Lofçalı doldur ah fincanı fincanı

Hadi gel canım Lofçalı

İşte size küçük bir Bulgaristan halk müziği rehberi. Bu kuşkusuz yerimizin elverdiği oranda da eksiklerle dolu bir rehber.

Muammer Ketencioğlu, 24 Haziran 2005

Pomakların Yaşadığı Bölgeler ve Nüfusu

2007-04-19T10:29:00.000+02:00

POMAKLAR’IN YAŞADIĞI BÖLGELER ve NÜFUSU

1- Türkiye ; Pomaklar’ın Türkiyeye gelişi 1878(eski takvime göre 1293 ve bu yüzden Türkiyede genelde 93 macırı adlandırmasıda yapılmaktadır) yılı Osmanlı-Rus savaşından sonra ve izleyen yıllarda yaşanan göçlerle yoğunluk kazanmıştır.

Yerleşim bölgeleri ; Balıkesir, Bursa, Çanakkale, Edirne, İstanbul, İzmir , Kırklareli, Kocaeli,Kütahya,Samsun,Tekirdağ,Muğla .

Nüfus genel olarak net tespiti yapılamamıstır. Çünki devletin politik bakış açısı gereği Pomaklar’ı Türk olarak saymaktadır ve sayımlarda diğer etnik kültürlere yaptığı gibi yok saymakta ve Türk olarak kayıtlara geçirmektedir. Uluslararası kayıtlara göre 1878 ve sonrasında yaşanan göçlerde 300bin olduğu ve tabiki sonraki yılardaki nüfus artışı dikkate alınmadan verilmiş bir rakkamdır bu (1965’te Almanya Tübingen Enstitüsü). Son yapılan araştırmaya göre ise(Erciyes Üniversitesi/Türkiyede etnik guruplar .2000.) Pomak nüfusu 600 bin olarak tespit edilmiştir.

2- Bulgaristan ; Pomaklar,Bulgaristan’da Smolyan , Blagoevgrad , Pazarcık, Velingrad, Razlog, Kırcali, Gotse Delcev bölgelerinde ve Mesta Vadisi, Rodop dağlarında sıkışık alanlarda yaşamakatadır .Lofça bölgesi civarında ise küçük Pomak grupları bulunmaktadır. Bununla birlikte Pomakların %90’ı Rodop dağlarının güneyinde bulunmaktadır.

Bulgar İçişleri Bakanlığının1989’da Pomaklar için yaptığı çalışmada, nüfuslarının 268.971 ile toplam nüfusun %3’ünü oluşturduğunu ortaya koymuştur.

3- Yunanistan ; Yunanistan’daki Pomaklar genellikle Batı Trakya’da yaşamaktadır. Batı Trakya’nın üç ili’nde, çoğunlukla Bulgaristan sınırı yakınlarındaki köylerde,İskeçe, Gümülcine,ve Dimetoka’da yaşamaktadırlar. Pomaklar’ın yaklaşık 40.000’i(İskeçe (Xanthi) ; 27.000 , Gümülcine (Komotini) ’ de 13.000 ) yasak bölge denilen yerde yaşamaktadır. Diğer nüfus Batı Trakya’ya yayılmıştır ve Pomak nüfusu Batı Trakyadaki müslüman azınlığın %35’ini oluşturmaktadır

4- Makedonya ; Makedonyada Pomaklar Berovo,Debar,Bitola,Struga,Dolna Reka ve Üsküp civarında yaşamaktadırlar.Nüfusları tam tespit edilememekle birlikte toplam 40.000 olduğu söylenmektedir.

5- Arnavutluk ;Arnavutlukta Pomaklar genellikle Makedon sınırına yakın olan Golo veBardo civarında yaşamaktadırlar.Fakat bu güne kadar Arnavutluk Pomakları hakında çokta ayrıntılı araştırma olmamıştır. Hatta tamamen yok sayılmıştır. Tahmin edilen nüfuslarına bakıldığında garip gelmektedir. Çünki kaynaklar Arnavutluk’taki Pomak nüfusunu 80.000-120.000 olduğunu tahmin etmektedirler.

6- Diğer Yerler ; Tüm bunların yanında 1878 göçleri döneminde 1.000 ailenin İtalya’ya ve 1.000 aile’ninde İsviçre’ya göçettirildiği ve iskan edildikleri verisi mevcuttur

Trakya,Ergene,Pavli-Pehlivanköy - 3 -

2007-04-18T16:33:00.000+02:00

Trakya, Ergene, Pavli -Pehlivanköy-(3)

“...Bir köprü geçtimyarısında fenerler pırıl pırılyarısı kapkaranlıktı...”Nazım Hikmet

Rivayet o ki:köprü Pavlu adlı bir usta tarafından yapılır. Yapım sırasında tüm çabalara rağmen orta kemeri tutturmak bir türlü mümkün olmaz. Pavlu usta, bir yiğidin kurban edilerek duvarın içine gömülmesi ile kemerin ayakta kalabileceğini söyler. Çare olarak, kendilerine her gün yemek taşıyan kadınlar arasında kura çekilir, her kim ki kurada çıkarsa kurban edilecektir. Ertesi gün yemek getirecek kadına kura isabet eder, kadın yeni doğum yapmıştır ve çocuğunu emzirmektedir. Kadın kemere sıkıştırılarak kurban edilir ve böylece kemer tamamlanır. Sonrasında, her cuma gecesi köprü ayağında ağlayan kadın sesi duyulduğu ve iki taş arasından süt aktığı söylenir. Pehlivanköy adının bu rivayete dayandırıldığı da ifade edilir.
İşte bu köprünün yanıbaşı rivayete inat, bir şenliktir şimdi... “yarısında fenerler pırıl pırıl, yarısı kapkaranlık...” İşte bu pırıltıların yanıbaşındaki karanlık; bir zamanlar, Trakya’yı sevgiyle saran, kendine sanki “Trakya’nın Nil’i” hayranlığıyla baktıran Ergene’dir. Yanıbaşındaki bu görkemli şenliğin sesini duymaz artık... Kendinden bir şeyler yitirmiş insan misali; kirlenen suları ile, orada öylece sessiz, tarihte, kendisi için (sanki) boşa feda edilen bir yüreğe yanar gibi durur... Geçmişte su demek, 10.000 dekarlık Ergene Havzası için hayat demekti... Onlarca, yüzlerce ton buğday, şekerpancarı, çeltik, ayçiçeği demekti... Kısaca verimli bir Trakya demekti... Ayçiçekleri yani Günebakanlar, en soylu kalabalıklarıydılar Ergene’nin. Sonrası daha zordu Ergene için.. Kirlenen birçok şey gibi, Ergene de nasibini aldı bu kirlilikten. Ve günebakanlar birer birer eğdiler başlarını...
Yine bir rivayet
Osmanlı padişahı Abdülaziz güreşe meraklı olduğundan ve kendisi de pehlivan olduğundan, zamanın ünlü pehlivanlarını cariyeleriyle evlendirir. Padişah bu pehlivanlara toprak vererek, onları Büyükmandıra ve Pehlivanköy civarındaki verimli topraklara yerleştirir. Tarihçilerin belirttiğine göre, bölgede isim yapmış pehlivanların yetişmiş olması bölgenin cumhuriyetten sonra Pehlivanköy olarak anılmasına neden olmuş. Kuruluş tarihi kesin olarak bilinmemekle birlikte yörede önceleri Rumların ve Çerkezlerin yaşadığı bilinmektedir. Pehlivanköy I. Dünya Savaşı sonrası Yunan işgaline uğramış ve önemli direnişlerin merkezi olmustur.
Güneş doğuyor ve sabaha, pis bir Ergene kokusuyla uyanıyor Pavli...
Eylül sabahlarının serinliğine inat, rüzgar alıp başını kaçıyor. Rivayetteki o meşhur pehlivanların aksine, ”pes” etmiş bir görüntü veren Ergene, güneşin ilk ışıklarıyla, kendini olduğundan farklı göstermeye çalışıyor... Ama belli ki; hala ve hayli yorgun... O’nun bu hali, dalıp giden gözlerimizin önüne; geçmişteki tanıklıklarını getiriyor. Aynı, eskiden olduğu gibi taşkın ve coşkulu...
Söğüt dallarının sularını yaladığı kıyısında sabahlara kadar yakı lan ateşlerden, Güzel Marmara (köpek öldüren) eşlikli muhabbetlere,hey gidi “Miryana, Sazan, delikanlı Hasan” dedirten, delikanlı ve bıçkın arkadaşlıklardan, güzel buluşmalara ve “Arzu ile Kanber”i kıskandıracak nice aşklara kadar......

Trakya,Ergene,Pavli-Pehlivanköy - 2 -

2007-04-18T16:25:00.000+02:00

Trakya,Ergene, Pavli-Pehlivanköy- (2)

“...Ve duyuluyor çok uzaktabir tren sesi...”

Panayır alanı yöre halkının içten ve sıcak duygularıyla hayat buluyor. Ovanın ortasından, kasabanın kalbinden geçmekte olan tren onları ne korkutuyor, ne de rahatsız ediyor. Vakit akşam olduğunda, özellikle kadınlar ve çocuklar, günde yalnızca iki kez istasyona uğrayan “treni” ve ovadaki eğlenceleri izlemek için, rayların az ötesinde, hafifçe yüksek bir yerin kenarına ip gibi dizilip, günebakanlarını çıtlatıyorlar. Daha geri planda, panayır alanıyla sınır olan kahvehanelerde de durum farklı değil, yalnızca figüranlar değişik. Yörenin erkekleri, rayların ardındaki yolun kenarına sıralanmış ağaçlıklı kahvehanelerin gölgeli bahçelerinde, büyük bir zevkle çaylarını hüpürdetip, ‘muhabbetlerini’ koyulaştırıyorlar. Trenler, ilçenin askere gidecek gençleri için de ayrı bir önem arz ediyor. İlçede, askere gidecek gençler, tren istasyonunda yapılan törenlerle uğurlanıyor. Yöre halkı bu uğurlamayı, “asker düğünü” olarak adlandırıyor.Bir Çorlu, bir Lüleburgaz, bir Babaeski için E-5 karayolu ne anlam ifade ediyorsa, Pehlivanköy için demiryolu aynı şeyi ifade ediyor -sapa kalsa bile -. İstasyon binalarının bildiğimiz o kendine özgü yapısı, Pehlivanköy’e ayrı bir hava veriyor. Kiremit ve sarı renklerle boyalı, iki katlı bu taş bina, 1889 yılında yapılışından bu yana zamana meydan okuyarak, özgün duruşunu korumuş. İstasyon binaları, Şark Demiryolları adındaki bir Fransız şirketi tarafından yapılmış ve Cumhuriyet Dönemi’nde Atatürk’ün ulusallaştırdığı demiryollarının, yani TCDD’nin malı olmuş.

Panayırın Kapısı

Bir anlamda panayırın kapısıdır tren yolu. Aynı zamanda, İlçe merkeziyle panayırın kurulduğu ovanın sınırı. Rayların ötesindeki dünyaya karışmak için sadece bir adım atmak yeterli. Adımınızı atmanızla birlikte, “Kenar mahallede bir pazar günü”nü anımsatan pazaryeri ile başlayan panayırın renkli dünyasına girersiniz. Bir an aklımıza düşen “pazarcı imajı”nın aksine; satıcıların mallarını satmak için sürekli bağırdıkları bir pazar yeri görünümü yoktur. Bu kakofoni içinde sesini duyurmak gibi bir kaygıları da yoktur. Panayırın sesiz ama neşeli ve bilgiç havası, insanların ne amaçla geldiği, çoğunluğun birbirini tanıdığı, kimin alışveriş yapıp, kimin yapmayacağınının çoğunlukla bilindiği izlenimini verir. Satıcılar büyük bir sükunetle işlerini yaparlar. Burada gözümüze en çok çarpan helvacılar oluyor. Herhalde bu kadar çok helvacının bir arada olduğu bir yer çok nadir görülür, neredeyse iki pazarcıdan biri helvacıdır. Susamlı, koz, pembe gofretli helvalar...

Bu renk ve tat cümbüşü, çocuklar için ne çok şey ifade ediyor olmalı. Zaten panayıra gelirken, annesinden “mutlaka helva alınacağına dair” güvence alan bir çocuğa, “hadee elva” diye bağırmanın bir gereği de kalmaz sanki...

Neyse, bizim de canımız (ilgimizi de) çektiğindendir ki, “ya şundadır, ya bunda...” deyip, bu kadar çok helvacı arasından birisine yöneliyoruz... Yaptığı nefis helva bulamacından bir parmak taddıran ustaya, helvanın tarifini soruyoruz. Büyük bir gururla; “ustalık” diyor ve tarifini sadece kendine saklıyor.Yolumuzun üstü, oyuncakçılar, elbise ve iç çamaşırcılar, çorapçılar, ayakkabıcılar, nayloncular, hediyelik eşya satıcıları... arada çayhaneler... tostçular, kuruyemişçiler, ara ara köftecilerle dolu. Tam bir pazar cümbüşü, hırdavatçılar ve kasetçiler de ekleniyor bu cümbüşe. İlerledikçe davul zurna sesleri artıyor, bir başka duyguyla ilerliyoruz şimdi... Buraya gelmeden önce, bu panayırın her yönüyle renkli olduğu yönündeki kanaati herksin vardır, coşkulu davul zurna seslerini içimizde duydukça, daha da güçlendiriyor bu kanaatleri. Panayırın asıl özüne doğru yaklaşıyoruz. Tam burada tarihin sesi duyuluyor: Davulların ritminden süzülen ahenk, sanki 110 sene öncesinden çıkıp gelen, Çerkez kabilelerinin, yaşadığı Pavli ruhunu yansıtıyor ve panayıra damgasını vuruyor. Heyecanımız ve bu renklilik karşısındaki hayranlığımızla birlikte merakımız da giderek artıyor.

Trakya,Ergene,Pavli(Pehkivanköy)-1-

2007-04-18T16:02:00.000+02:00

Trakya , Ergene, Pavli-Pehlivanköy- 1 -

“...Ayçiçeği yiyen çocuk

yün ören kadın

rakısını yudumlayan adam

Sokağa bakan her hangi bir oda arka bahçede

her hangi bir mermer masa...”

Edip Cansever ..

Güneş bu toprakları çok sever, yazın sonuna gelindiğinde bile kendini gösterir ve o uçsuz bucaksız ovayı ısıtmaya devam eder. Ustaca bir kıvraklıkla ilerleyerek Trakya’yı baştanbaşa dolaş an Ergene Nehri, güneşin ısıttığı bu ovayı sevgiyle sarar. Güneş ve Ergene verimlilik demektir Trakya Ovası için...ERGENE’nin sularını, güneşin kendini cömertçe sunduğu bu verimli ovaya, Türkiye’nin en küçük dört ilçesinden biri olan Pehlivanköy ayrı bir sıcaklık katar. İstanbul’dan Edirne’ye, Trakya’yı tam ortadan biçen E-5 karayolundan 20km. içeride oluşu bile bu sıcaklığı bozamaz.İSTANBUL’dan çıkıp, Lüleburgaz ve Babaeski ilçelerini geçtikten sonra, gündöndü tarlalarının arasından Pehlivanköy’e sapıyoruz. Doğanca ve Kuştepe(Pomak Köyü ) köylerini ardımızda bıraktıktan sonra ilçedeyiz. Bir bez-afiş karşılıyor bizi ilk: “Pehlivanköy Panayırına Hoşgeldiniz”. İlçe merkezine çok uzak olmayan panayır alanı hemen seçiliyor. “Bir başka çadır kent”.
İnsanlar, yaşamın acımasızlığına karşın, geçmişten kalan duygularını yaşatmak adına, yüzyıllık geleneklerini bir kez daha yaşatmak için, bu sımsıcak Pehlivanköy ovasında toplanmışlar.

Bu; yüzyıldır süregelen ‘Pavli Panayırı’dır.Bir kaynağa göre, Bizans Dönemin’de bölgeye Pavlikanlar yerleşir ve Osmanlı Dönemi’nde de yaşamlarını devam ettirirler. Panayırın adı da; Pehlivanköy’e de yerleşmiş olan bu Pavlikanlar’dan geliyor.

Panayır, yöre halkının Pomak asıllı olması sebebiyle, “Pomak Bayramı” olarak da anılıyor. Pehlivanköy’ün bir başka kaynaktan öğrendiğimiz bilinen tarihi ise Osmanlıların Rumeli’ye geçişleri ile başlıyor. Osmanlı sülalesinin ileri gelen aileleri Ergene Nehri’nin suladığı verimli topraklara yerleşir. 1361 yılında kurulan ilk köy Çenge Köyü olur. Bu köy bugünkü Çengerli köyüdür.

Diğer köylerin kurulması 1877 Osmanlı-Rus savaşından sonraya rastlar. 1877-1878 Osmanlı-Rus savaşında, Gazi Osman Paşa komutasında yapılan Plevne savunmasına rağmen, Çatalca önlerine kadar ilerleyen Rusların önünden kaçarak bölgeyi terk eden halkın yerine, savaş sonrası imzalanan Ayastefanos antlaşması ile Bulgaristan’ın İzver ve Lofça bölgesinden göç eden Türkler gelip yerleşirler. Göçler nedeniyle bölgeden ayrılan Çerkez kabileleri, bu bölgeyi “Pavli” ya da “Pavlu” olarak adlandırmışlar.Adı Pehlivanköy Panayırı olarak geçse de, yöre halkı ‘Pavli Panayırı’ ismini benimsemiştir. Bazı kaynaklar 110 yıllık geçmişi olduğunu söyler Pavli Panayırı’nın. Panayır, büyük bir kararlılıkla ve hiç değişmeyen tarihiyle, hangi şartlar altında olursa olsun, her yıl Eylül ayının 18’inde başlar ve 5 gün sürer.